Forex jak zacząć?

Jak inwestować na rynku finansowym?

Rynek finansowy jest jednym z podstawowych filarów każdej sprawnie funkcjonującej gospodarki. Dokonują się na nim różnego rodzaju procesy związane z obrotem środkami pieniężnymi. Możesz inwestować wykorzystując wiedzę o tych zmianach. 

Rynek finansowy dzieli się na kilka podstawowych segmentów:

  • rynek pieniężny,
  • rynek kapitałowy,
  • rynek instrumentów pochodnych,
  • rynek walutowy.

Inwestowanie na rynku finansowym w dużej mierze sprowadza się do tego, aby dokonać transakcji kupna (pozycja długa) określonego instrumentu po niższej cenie i sprzedać po wyższej lub transakcji sprzedaży (pozycja krótka) instrumentu po wyższym kursie i odkupienia go po kursie niższym.

Aby odpowiednio przeanalizować sytuację na rynku i zidentyfikować optymalny moment zawarcia transakcji, należy zwrócić uwagę na określoną ilość czynników, które mogą mieć wpływ na cenę instrumentu. W tym celu możemy sięgnąć po dwa rodzaje analizy, których stosowanie zwiększa prawdopodobieństwo określenia możliwie najlepszego momentu tak otwarcia jak i zamknięcia transakcji.

  • Analiza fundamentalna – metoda przewidywania przyszłych ruchów cenowych w oparciu o czynniki ekonomiczne, gospodarcze oraz polityczne, które mogą wpłynąć na zachowanie rynku.
  • Analiza techniczna – zajmuje się badaniem rynku na podstawie wykresu. Analizując wykres pod kątem technicznym nie badamy czynników zewnętrznych, które mogą wpływać na cenę danego instrumentu. Koncentrujemy się jedynie na cenie i samym wykresie. Ogromna ilość narzędzi analizy technicznej pozwala na precyzyjne określenie momentów zwrotnych na rynku oraz ułatwia przewidzieć kierunek dalszego ruchu cenowego.

W praktyce warto jest jednak połączyć ze sobą oba podejścia, zbadać wykres pod kątem technicznym i nałożyć na to wydarzenia makroekonomiczne, które są na tyle istotne, że mogą mieć wpływ na zachowanie się czy poziom cen.

Czym jest Forex?

FOREX (z ang. Foreign Exchange) – ogólnie rzecz biorąc jest to miejsce hurtowej wymiany walut poza zorganizowanym systemem obrotu , takim jak giełdy papierów wartościowych.Rynek ten istnieje już od wielu lat, ale dopiero ostatnie zdobycze technologiczne umożliwiłyprzybliżenie go szerszemu gronu osób w skali jeszcze kilka, kilkanaście lat temu zupełnie niewyobrażalnej.

Rynek Forex tworzą instytucje położone we wszystkich strefach czasowych na całym globie stąd Forex nie posiada jednego określonego miejsca handlu tak jak to jest w przypadku poszczególnych rynków giełdowych. Transakcji na tym rynku można dokonywać 24h/dobę, 5 dni w tygodniu, od godziny 23:00 w niedzielę do 22:00 w piątek.

Forex a OTC – OTC (Over The Counter)

Forex to zdecentralizowany  rynek pozagiełdowy, początkowo był kojarzony jedynie z wymianą walutową ( rynkiem Forex). Obecnie w zakres transakcji wchodzą kontrakty CFD na waluty, futures, indeksy giełdowe, surowce, akcje, a także szeroka gama samych instrumentów- forwardy, swapy, opcje egzotyczne, FRA, CIRSy,itp. 

Można powiedzieć, że na OTC handluje się praktycznie wszystkim.Handel na rynku Forex polega zasadniczo na spekulacji wartością jednej waluty w relacji do drugiej. W poprzednim zdaniu występują pojęcia: spekulacja i waluta.

Spekulacja na rynku Forex jest podobna  do tej przy zakupie akcji na giełdzie czy innego rodzaju papierów wartościowych. U jej źródeł leży nadzieja na zwrot inwestycji powiększonej o zysk.

Przedmiotem spekulacji są waluty różnych krajów.  Spekulacja nie jest hazardem, ponieważ hazard jest formą zabawy z posiadanymi pieniędzmi  nawet gdy szanse na wygraną są nikłe.

Spekulacja jest  swego rodzaju aktywnym handlem co oznacza świadome podejmowanie ryzyka finansowego w celu osiągnięcia zysku.

Obroty na rynku Forex sięgają  niewyobrażalnie wielkich kwot, oznacza to, że rynek wymiany walut posiada ogromną płynność aktywów . Średnie obroty na tym rynku przekraczają 2 biliony dolarów, jest to liczba, która przekracza obroty wszystkich giełd na świecie o 10-15 razy.

Na rynku Forex można handlować 24 godziny na dobę, sześć dni w tygodniu, dzięki czemu traderzy mają niemal nieograniczone możliwości zawierania transakcji.  Rynek otwiera się ogodzinie 23:00 naszego czasu w niedzielę, a kończy aktywność w piątek także o 23:00.

Handel zaczyna się w Sydney i Singapurze, przenosi do Tokio, później do Europy, a kończy w Nowym Jorku. Stąd też pochodzą określenia sesja azjatycka, sesja europejska,amerykańska .

Nasz dom maklerski X-Trade Brokers umożliwia handel poprzez platformy,przez cały czas ich działania.

Większość zleceń na rynku Forex dotyczy głównych par walutowych, czyli dolara amerykańskiego (USD) w parze z walutą strefy euro ( czyli środkiem płatniczym krajów członkowskich Unii Europejskiej, które przyjęły wspólną walutę), japońskim jenem, funtem brytyjskim lub frankiem szwajcarskim. Jednak istnieje o wiele więcej par walutowych nie tylko z dolarem w składzie.

Standardowa konwencja nakazuje kwotować parę EUR/USD, wskazując liczbę dolarów ,którą trzeba wydać na zakup 1 euro. Przykładowo kurs EUR/USD równy 1,3000 oznacza, że aby kupić 1 EUR, musimy zapłacić 1,30 USD. Jeżeli kurs EUR/USD rośnie, umacnia się euro, a dolar słabnie. I odwrotnie kiedy kurs pary EUR/USD  spada to euro słabnie, a dolar się wzmacnia. W parze EUR/USD euro jest walutą bazową, a dolar amerykański walutą kwotowaną.

Waluta bazowa

    ↑

 EUR/USD 1.3000 → wartość 1 EUR wyrażona w USD

             ↓  

 Waluta kwotowana

Oznacza to, że transakcje dotyczące pary EUR/USD denominowane są w euro. W tym przypadku partie( loty) oferowane na internetowych platformach transakcyjnych mają wielkość  100 000 euro (standardowa) i 10 000 euro (tzw. Stawka mini). Najmniejsza jednostka o jaką może się zmienić kwotowanie danej pary  to pips (inaczej punkt) i jest denominowany w USD. Zysk i strata są liczone w USD. Wysokość depozytu zabezpieczającego podawana jest w walucie amerykańskiej. Płynność pary walutowej EUR/USD nie ma sobie równych, przejawem tego jest niski spread, czyli różnica między ceną kupna (ask) i ceną sprzedaży (bid). Dla tej pary są to zwykle 2-3 pipsy a dla innych par zazwyczaj trzeba się liczyć z widełkami o szerokości 3-5 pipsów. 

Trzeba jednak pamiętać, że Forex to nie tylko para EUR/USD , istnieją również tzw. Krosy czyli pary krzyżowe  są to wszystkie pary , które nie zawierają dolara amerykańskiego jako waluty bazowej, ani kwotowanej. Pomimo tego, że dolar amerykański, nie jest zawarty w parze, to i tak kurs par krzyżowych  wylicza się na podstawie dolara.

W celu obliczenia kursu pary krzyżowej, przykładowo EUR/JPY trzeba spojrzeć na ceny bid/offer dwóch par dolarowych z EUR i JPY. Jeśli kurs EUR/USD wynosi 1,1310/13, to z perspektywy animatora rynku cena 1,1310 obowiązuje wtedy, gdy ktoś kupuje EUR i sprzedaje USD. Cena 1,1313 obowiązuje wtedy, gdy ktoś sprzedaje EUR i kupuje USD. Jeśli kurs pary USD/JPY wynosi 117,50/54 to znaczy, że gracz płaci 117,50 wtedy, gdy kupuje USD i sprzedaje JPY, cena 117,54 obowiązuje wtedy, gdy ktoś kupuje JPY i sprzedaje USD. W celu obliczenia warości bid dla pary EUR/JPY, należy znaleźć wartość kupna EUR i sprzedaży JPY- to znaczy 1,3110 bid dla EUR/USD (kupno EUR) oraz 117,50 wtedy bid dla USD/JPY (sprzedaż JPY).

W ten sposób uzyskujemy  wartość bid dla EUR/JPY- 154,0425 (1,3110 X 117,50).

W celu obliczenia wartości offer dla tej samej pary ,należy wykorzystać odpowiednie wartości offer dla dwóch par dolarowych- odpowiednio 1,3113 i 117,54.

Z tych danych wynika wartość offer 154,1302. Po zaokrągleniu i połączeniu dwóch wartości w jedną  kwitację uzyskujemy: 154,04/13.

Wygląda to strasznie i może być ciężkie do zrozumienia jednak nie trzeba wiedzieć jak jest obliczana wartość krosów, ponieważ systemy platformy transakcyjnej przeliczają dane i zmniejszają widełki transakcyjne  w pełni automatycznie. Do najpopularniejszych par krosowych należą:  EUR/JPY, EUR/GBP i EUR/CHF.

Waluta bazowa 

EUR/JPY 1.3000 → wartość 1 EUR wyrażona w JPY

            ↓

Waluta kwotowana

Czym są CFD?

CFD (z ang. Contracts For Difference – kontrakty różnic kursowych) to kontrakt międzydwoma stronami , zazwyczaj opisywanymi jako „nabywca” i „sprzedający” stwierdzający, iżsprzedający zapłaci kupującemu różnicę między aktualną ceną instrumentu a jego wartością w momencie zamknięcia kontraktu. Ceny kontraktów różnic kursowych są odzwierciedleniem rzeczywistych notowań walut , akcji, towarów, dlatego też oferują wszystkie korzyści , jakie wynikają z handlu instrumentami bazowymi opiewającymi na te instrumenty jednak bez konieczności ich nabywania.

Oznacza to, że ich wartość zależy bezpośrednio od instrumentu bazowego. Instrumentem bazowym mogą być np.:

  • pary walutowe,
  • towary (np. złoto, ropa naftowa),
  • kontrakty terminowe na indeksy giełdowe i inne.

Inwestując w kontrakty CFD nie otwieramy pozycji na rynku bazowym, a jedynie czerpiemy korzyści z różnicy kursowej pomiędzy momentem otwarcia transakcji i jej zamknięciem. Instrument CFD umożliwia również zawieranie transakcji zarówno na wzrosty danego kursu jak i na spadki.

Różnice pomiędzy kontraktami CFD a Futures:

Pierwsza różnica wynika z tego, że kontrakty CFD są instrumentami pozagiełdowymi, więc nie podlegają takim samym regulacjom, jak kontrakty giełdowe. Kolejną różnica jest to, że kontrakty terminowe są zazwyczaj rozliczane raz dziennie, po zamknięciu sesji , natomiast kontrakty CFD w czasie rzeczywistym. Po każdej zmianie ceny instrumentu bazowego inwestor widzi, ile zyskał lub stracił na CFD. W przypadku kontraktów terminowych też można to wyliczyć jednak nie widać tego na bieżąco. Inwestowanie w kontrakty CFD jest bardziej przejrzyste wynika to z tego, że ceny tych instrumentów są przenoszone bezpośrednio z giełdy. Oznacza to, że cena po jakiej otwiera się (lub zamyka) pozycję, jest dokładnie taka sama jak aktualna cena danego waloru lub indeksu na giełdzie. Futures natomiast mają odrębne notowania i choć kursy są zwykle zbliżone do cen instrumentu bazowego, mogą się od nich odchylać. Dzieje się tak, ponieważ w większości przypadków kontrakty terminowe nie mają pokrycia w instrumentach bazowych , których dotyczą. W przypadku CFD broker zwykle faktycznie zajmuje pozycję, na jaką opiewa kontrakt . Dzięki temu inwestor może skorzystać z dywidendy, jeżeli dzień przed ustaleniem prawa do dywidendy będzie posiadał otwartą długą pozycję w CFD na akcje danej spółki, zostanie mu wypłacona równowartość tej dywidendy. Jednak jeżeli będzie grał na spadek kursu czyli będzie posiadał krótką pozycję to kwota dywidendy zostanie odjęta.

I na sam koniec przykładowe jednostki transakcyjne CFD : 

Przykładowo, inwestor chce kupić 1000 akcji spółki ABC poprzez transakcję CFD. Cena jednej akcji ABC to 5,51 zł. Kupuje więc 1000 CFD po 5,51. Po otwarciu pozycji jego zyski/straty będą się zmieniały po każdym jednogroszowym ruchu akcji ABC. Całkowity zysk lub strata jest obliczana jako różnica między wartością pozycji w momencie otwarcia pozycji i jej wartością w momencie zamknięcia uwzględniając inne koszty jeżeli występują (takie jak prowizja czy finansowanie).

Wartość nominału transakcji CFD akcji ABC wynosi 5510 złotych (1000 CFD x 5,51 zł).

Podstawowe pojęcia

Spread – to różnica pomiędzy ceną po, której sprzedaje się walutę (tzw.bid price), a ceną po której kupuje się walutę (tzw. ask price), spread określa się za pomocą tzw. pipsów (z ang. pips).

Pips – zwany jest również punktem. Jest to najmniejsza wartość o jaką może zmienić się kwotowanie danego instrumentu. Dla prawie wszystkich głównych par walutowych pips oznacza czwartą cyfrę po przecinku. Jedynym wyjątkiem wśród głównych par jest japoński jen, dla którego pips oznacza drugą cyfrę po przecinku.

Schemat obliczania wartości pipsa dla poszczególnych instrumentów:

Waluty: Wielkość 1 pipsa * wartość nominalna LOTA

Towary: Wielkość 1 pipsa * mnożnik * kurs USD/PLN

Indeksy: Wielkość 1 pipsa * mnożnik * kurs ***/PLN

Equity CFD: Wielkość 1 pipsa * wartość nominalna LOTA

Lot – podstawowa jednostka transakcyjna na rynkach finansowych. Jeden lot zwykle oznacza 100 000 jednostek waluty bazowej lub równowartość 100 000 USD dla indeksów, surowców i kontraktów. Jest również możliwość handlu w mini lotach (1/10 lota, lub 10 000 dolarów) lub mikrolotach ( 1/100 lota, lub 1000 dolarów)

Schemat obliczania nominalnej wielkości Lota:

Waluty: 100 000 jednostek pieniężnych waluty bazowej

Towary: cena * mnożnik

Indeksy: cena * mnożnik

Equity CFD: 1 akcja

Dźwignia finansowa (lewar) – narzędzie, dzięki któremu możemy wielokrotnie zwiększyć zyski przy znikomym zaangażowaniu kapitału. Należy mieć tutaj świadomość, że wzrasta jednocześnie poziom ryzyka. Inwestując na rynku OTC nie musimy posiadać całej sumy na jaką opiewa transakcja. Dzięki wykorzystaniu dźwigni finansowej możemy inwestować niewielką część środków niezbędnych pod daną transakcję.

Depozyt zabezpieczający – jest to minimalna ilość środków, jakie musimy posiadać na rachunku, aby otworzyć zlecenie. Wielkość depozytu zależy od instrumentu jakim handlujemy.

Depozyt zabezpieczający = nominalna wartość transakcji * wymagany depozyt (%)

Wielkość depozytu (standardowo dla dźwigni 1:100):

  • 1% wartości dla kontraktu walutowego,
  • 1% wartości dla kontraktu na indeksy,
  • 1% wartości dla kontraktu na towary,
  • od 1% wartości kontraktu na akcje.

Rodzaje zleceń

Natychmiastowe – zlecenia kupna bądź sprzedaży danego instrumentu z egzekucją natychmiastową, czyli takie, które realizowane są niezwłocznie po aktualnej cenie.

Oczekujące – zlecenia, które zrealizują się w przyszłości, w momencie gdy określony wcześniej przez inwestora poziom cenowy zostanie osiągnięty. Wyróżniamy 4 typy zleceń oczekujących, za pomocą których otworzymy pozycję po wyznaczonym uprzednio kursie:

Sell Limit – sprzedaż instrumentu po kursie wyższym od bieżącej ceny rynkowej. Jeśli docelowo spodziewamy się spadku ceny, jednak zanim ten spadek nastąpi, oczekujemy wzrostu ceny, który osiągnie pewien limit i pozwoli na dokonanie sprzedaży po wyższym kursie niż obecna.

Buy Limit – kupno instrumentu po cenie niższej niż obecna. Jest „lustrzanym odbiciem” zlecenia Sell Limit.

Stop Loss (SL) – jest to zlecenie obronne, zabezpieczające przed stratą. Stop Loss ustawiamy nawypadek zmiany kursu w kierunku przeciwnym niż założyliśmy. W przypadku, kiedy mamyotwartą pozycję długą, zlecenie SL ustawiamy poniżej aktualnej ceny, w przypadku pozycjikrótkiej, powyżej bieżącej ceny. Odległość SL od bieżącego kwotowania zależy od indywidualnej strategii inwestycyjnej. Ustalamy go w oparciu o zmienność rynku, wskaźniki techniczne, analizę wykresu, wielkości potencjalnej straty, kapitał, wielkość depozytu.

Buy Stop – kupno instrumentu po cenie wyższej od bieżącej ceny, składane gdy docelowo zakładamy wzrost ceny instrumentu. Wybicie określonego poziomu, będzie stanowiło potwierdzenie prognozowanego ruchu cenowego.

Zabezpieczanie pozycji

Ze względu na dużą płynność i znaczną ilość czynników mających wpływ na ruchy na rynku warto jest swoje transakcje zabezpieczać, aby uchronić się przed niekorzystnymi dla naszych pozycji zmianami kierunku. Służą do tego następujące mechanizmy:

Stop Loss (SL) – zlecenie obronne, zabezpieczające przed stratą. Zlecenie Stop Loss należy ustawić na wypadek zmiany ruchu cenowego na odwrotny w stosunku do kierunku naszego zlecenia. W przypadku, kiedy mamy otwartą pozycję długą, zlecenie SL ustawiamy poniżej aktualnej ceny, natomiast w przypadku pozycji krótkiej, powyżej bieżącej ceny. Odległość SL od bieżącego kwotowania zależy od indywidualnej strategii inwestycyjnej. Może być ustalona w oparciu o zmienność rynku, analizę wykresu, wskaźniki techniczne, wielkość potencjalnej straty, posiadany kapitał czy wielkość depozytu.

Take Profit (TP) - jest to zlecenie zamykające pozycję będącą w zysku, po określonym poziomie.W przypadku pozycji długiej ustawiamy powyżej aktualnej ceny, przy pozycji krótkiej poniżej bieżącego kwotowania instrumentu. Określenie poziomu TP podobnie jak w przypadku SL zależy od indywidualnej strategii każdego inwestora oraz czynników, wypisanych powyżej.

Margin Level – wskaźnik zabezpieczający wbudowany w platformę transakcyjną. Mechanizm ten zabezpiecza przed stratą całości zainwestowanych środków. Wyliczany jest według wzoru: Equity/Margin * 100%. Automatycznie zamyka pozycję, kiedy jego poziom spadnie poniżej 30%. W przypadku kiedy stratę przynosi więcej niż jedna pozycja wówczas zamykanie ich rozpoczyna się od pozycji, która generuje największą stratę. 

Podsumowanie

Rynek Forex pozwala na szybkie osiągnięcie zysku przy niewielkim zaangażowaniu kapitału. Należy jednak pamiętać, że mechanizm ten działa w obie strony, można szybko zyskać, ale można też gwałtownie powiększyć straty. Aby uniknąć błędów podczas podejmowania decyzji inwestycyjnych należy poznać mechanizmy obowiązujące na danym rynku, jak również dokonać pełnej analizy poprzedzającej zawarcie transakcji. Należy tu zwrócić szczególną uwagę na analizę wykresu pod kątem technicznym, jak również mieć na uwadze analizę fundamentalną w oparciu o wskaźniki makroekonomiczne. Kolejne rozdziały przybliżą Państwu te zagadnienia.